In 2003 hebben we de lessen van J.L. Clemente Lillo, uiteraard met zijn toestemming, vertaald en gepubliceerd ten behoeve van de kwekers in Nederland. Deze artikelen zijn eerder verschenen in het tijdschrift van de Spaanse Vogelvereniging FOCDE - Revista Pajaros.

Met dank aan Jose L. Clemente Lillo – Keurmeester FOCDE / OMJ - vertaling E. Eweg

Om in staat te zijn de zang van de Spaanse Timbrado te beoordelen, is het absoluut nodig om de basisprincipes te leren van de zang. Het is daarbij belangrijk om de verschillende toeren te kunnen herkennen, de onderdelen die samen het lied vormen en de structuren die in het lied aanwezig zijn. De bedoeling van deze cursus is om het niveau te bereiken waarop het mogelijk wordt om het lied van de vogel te verstaan en om het lied, met al haar details en karakteristieke wendingen, op waarde te kunnen beoordelen. Daarvoor is het onvermijdelijk om de technische normen te bestuderen waarop de analyse en studie van de zang van de Spaanse Timbrado is gegrondvest.

In het begin lijkt het allemaal niet zo moeilijk voor de attente luisteraar, om te bepalen of een vogel mooi zingt of niet mooi zingt. Het wordt allemaal anders als u de standaard erbij pakt. De standaard is de beschrijving van de toeren die de Timbrado zingt, zoals internationaal is vastgesteld. Dit is het technische referentiekader aan de hand waarvan de zang beoordeeld wordt. Het is een complex geheel, de technische normen waarop de beoordeling van de zang gebaseerd is. Om te leren hoe met die normen om te gaan en hoe deze normen toe te passen, is het essentieel om theorie en praktijk met elkaar te combineren. En uiteraard moet u geen haast hebben, maar alle tijd nemen om de klanken die u leert te onderscheiden in u op te nemen en de technische concepten en de theorie die daarbij horen rustig te laten bezinken.

En als u dan met de standaard in uw hand gaat luisteren naar uw Timbrado, dan merkt u ongetwijfeld direct hoe moeilijk en complex het lied van de Timbrado is. De toeren wisselen elkaar zo snel af, dat u nauwelijks tijd heeft om te bedenken om welke toer het gaat. Voor u op papier staat een hele lijst toeren, met daarbij omschreven hoe deze klinken. Maar welke toer hoort u nu? Het wordt er allemaal niet makkelijker op als u, wellicht geholpen door een ervaren keurmeester, de wereld betreedt van de karakteristieke kenmerken van een toer, de toonhoogten en wendingen, de fonetische structuur, het ritme van de klanken, de kwaliteit van de klinkers en van de medeklinkers en een heel scala aan technische details meer, waarmee we uiteindelijk allemaal rekening moeten houden.

Om vooruitgang te boeken is het belangrijk om met regelmaat te studeren en om een bepaalde methode te volgen. Daarbij dienen de concepten op eenvoudige wijze uitgelegd te worden, met name als het om de basisconcepten gaat. Want op dat fundament is de essentie van het lied gebaseerd. De uitleg moet dan ook niet vervolgd worden als de basis nog niet glashelder is, die moet u eerst onder de knie krijgen.

De eerste vraag die het begin vormt van de studie van het lied van de Spaanse Timbrado is: " Wat verstaan we onder de zang van de kanarie?"

We kunnen de zang van de kanarie definiëren als een geheel van klanken en toeren, voor een deel erfelijk bepaald en voor een deel aangeleerd onder invloed van omgevingsfactoren.

De vogel vormt het lied uit deze combinatie van toeren, het resultaat dat u hoort is dus voor een deel een lied dat overgeërfd is van ouders en van voorouders. Maar ook zijn een aantal toeren en onderdelen van het lied aangeleerd, overgenomen van andere vogels of door de kweker aangedragen met behulp van kunstmatige hulpmiddelen (cd, cassette etc.).

De zang is in principe een uiting van de mannelijke geslachtsdrift. We kunnen niet zeggen dat zang de taal is van de vogels, want de poppen zingen niet noemenswaardig. De poppen brengen wel geluid voort, veel eenvoudiger in structuur en bestaande uit korte klanken, zoals tjilpen en roepklankjes.

De zang van de Spaanse Timbrado is een zeer natuurlijk klinkende zang, die meer lijkt op het lied van de wilde kanarie en daar dan ook dichter bij staat dan het lied van welke kanariesoort dan ook. Echter, men moet niet vergeten dat de zang van de Timbrado gedurende vele jaren is veredeld, door het kweken in bloedlijnen, selectie en door zangtrainingen. De mens heeft zijn intelligentie ingezet om het lied te perfectioneren, om een lied te ontwikkelen met een maximale uitstraling aan krachtige vitaliteit en levenslust, een helder metalen geluid, een vrolijk klinkend en onvoorstelbaar gevarieerd repertoire, bijna altijd uitgebracht in hoge stijgende toonklanken maar daarbij niet vrij van lage tonen of waterklanken die het lied ondersteunen.

Aandachtig luisterend naar het lied van de Timbrado, observeren we al snel:

Deze twee fundamentele karakteristieken vallen ons meteen op als we naar de complete tekst van het lied luisteren. Nu is het moment daar om uit te leggen hoe de tekst muzikaal te interpreteren is. Uiteraard is het mogelijk om te spreken over toonhoogte, intervallen en de toonladder. Maar het lied van de vogel is erg moeilijk in notenschrift te vangen, zo dit al mogelijk is. Om het lied van de Timbrado te leren interpreteren is kennis van muziek niet vereist. Het is wel zo dat de student met een zekere muzikale aanleg, een voorsprong heeft ten opzichte van anderen, enerzijds door zijn geoefende gehoor, anderzijds ook door de wijze waarop hij zich de technische normen kan eigen maken.

Bij de interpretatie van de zang geven we er de voorkeur aan om een methode te gebruiken die de tonen vergelijkt met fonetische klanken. Met het gebruik van deze methode is het complexe geheel van het lied en zijn karakteristieken relatief simpel uit te leggen.

Zodoende zoeken we naar een vergelijking tussen een zin van onze taal en het lied van de kanarie. Vervolgens hebben we afgesproken dat een zin overeenkomt met de tekst van het lied. We weten allemaal dat zinnen in een taal opgebouwd zijn uit woorden. Zo is het lied van de kanarie opgebouwd uit toeren. De overeenkomst ligt erin dat we de woorden van een verhaal vergelijken met de toeren van het lied.

Ook weten we dat elk woord bestaat uit lettergrepen, en dat elke lettergreep op zijn beurt, bestaat uit klinkers en medeklinkers. In het lied van de Timbrado is de toer opgebouwd uit lettergrepen en bestaan deze lettergrepen weer uit klinkers en medeklinkers.

Dus:
Zinnen, redevoering = lied van de kanarie; Woord = toer. Zowel woorden als toeren zijn beide opgebouwd uit lettergrepen, die weer opgedeeld kunnen worden in klinkers en medeklinkers.

Door deze vergelijkende methode gebaseerd op de menselijke spraak, op fonetische klanken, wordt het gecompliceerde lied van de Timbrado teruggebracht tot zijn basiselementen, tot lettergrepen die uit klinkers en medeklinkers bestaan.

Het is niet moeilijk de lettergreep in de toer te herkennen, die immers bestaat uit klinkers en medeklinkers:

Medeklinker: ‘ L’, klinker ‘i ‘, lettergreep: ‘Li’

En nog een keer, maar nu een samengestelde lettergreep:

Medeklinker: ‘bl’, ‘ch’. klinker ‘ou’, ‘au’

Lettergrepen: ‘blou’, ‘chau’, ‘lou’, ‘blau’, ‘chou’.

Alhoewel we dus overeengekomen zijn dat de kanarie lettergrepen gebruikt, met klinkers en medeklinkers, in werkelijkheid komt de klank van de kanarie uiteraard niet exact overeen met de lettergreep. Wat wij doen is klanken van de kanarie isoleren en vergelijken met lettergrepen uit de menselijke spraak. Dit zoeken naar een equivalent moeten we toepassen om structuur te brengen in de fonetische studie van de zang.

Cursus "Zang van de Spaanse Timbrado" – deel 2

Cursus "Zang van de Spaanse Timbrado" – deel 3

Cursus "Zang van de Spaanse Timbrado" – deel 4

Om de zangkwaliteiten van onze vogels te kunnen beoordelen, moeten we vier fases door, waarbij we gebruik maken van hetgeen we bestudeerd hebben in deel 1, 2 en 3 van deze cursus. We moeten de toeren kunnen:

1) benoemen

2) classificeren volgens verschillende systemen

3) beoordelen op positieve en negatieve onderdelen

4) analyseren & waarderen op punten

Om een toer te benoemen moeten we haar herkennen en identificeren. Immers, we weten nu dat elke toer zijn specifieke karakteristieken heeft en herkenbaar is aan enerzijds de fonetische structuur en anderzijds aan het ritme waarin de toer gebracht wordt.

We moeten de namen van de toeren in ons geheugen griffen.

Het betreft de volgende 12 toeren:

Als we met enige aandacht naar de namen van de toeren kijken, dan is het mogelijk om de naam van een toer te associëren met geluiden die we kennen in onze omgeving. Met name als we de Spaanse betekenis van het woord tot ons door laten dringen, dan is de overeenkomst groot met woorden die gebruikt worden in het leven van alledag. Bijvoorbeeld de metaalrol, in het Spaans de ‘timbre’ genoemd. In de akoestiek van de toer bestaat een klare overeenkomst met het woord ‘timbre’. Een ‘timbre’ is namelijk een mechanische of elektrische bel (trrrrriiiiiiing). Een ander voorbeeld is de kleine klok, die in het Spaans de ‘cascabel’ wordt genoemd en daarmee precies overeenkomt met het geluid dat voortkomt uit een heel klein klokje of een helder (katte)belletje (lin, lin lin). Het moge duidelijk zijn dat de Spaanse benamingen van toeren niet willekeurig en fictief gekozen zijn, maar dat de namen van de toeren een directe relatie hebben met de werkelijkheid. De toeren zijn met hun naam te identificeren, omdat de naam aangeeft welke lettergrepen de vogel gebruikt in de toer oftewel met welk geluid de toer overeenkomt of te vergelijken is. Enkele namen van toeren hebben geen directe overeenkomst met een bepaald bestaand geluid uit onze leefomgeving; de benamingen duiden dan enkel een klank aan (vergelijk bijvoorbeeld het Nederlandse woord kirren).

Als we de namen van de toeren goed in ons hebben opgenomen en we kunnen ons een voorstelling maken van het klankbeeld, dan is het zaak om simpelweg te proberen om toeren te herkennen, elke keer als we onze vogels horen zingen.

We horen een rollend geluid en duiden dat als een rol, we horen geklok en duiden dat als kloeken en we herkennen geluiden als bijvoorbeeld een kleine klok, de castagnetten of de grote klok.

De kennis van de namen van de toeren en de juiste associaties bij de benaming is het vertrekpunt, de basis om de toeren te kunnen identificeren, nog zonder dat noodzakelijk is om al direct meer kennis te hebben van een bepaalde toer. Om het juiste begrip van het Spaanse woord te krijgen is hierboven bij de benaming van de toeren het Spaanse woord en de betekenis daarvan gegeven. De betekenis van een woord is meer dan een simpele vertaling, het is belangrijk om de woorden in hun volle betekenis tot ons door te laten dringen; dat vereenvoudigt het herkennen van toeren.

Classificatie van de toeren vindt plaats op basis van de karakteristieken van de betreffende toer. Verschillende vormen van classificatie bestaan, namelijk classificatie op:

a) het ritme waarin de toer gebracht wordt:

Als we het over het ritme hebben waarin de toer gebracht wordt, dan hebben we het over de tijd die ligt tussen de uitspraak van de ene lettergreep en de volgende lettergreep. Bij de lettergrepen die de toer vormen is de afstand tussen de lettergrepen verschillend bij de ene toer en bij de andere toer. Het is zelfs zo dat elke toer of opeenvolging van toeren in kaart te brengen zijn aan de hand van de ritmische ordening in het lied van de vogel. Sommige toeren manifesteren zich zo snel en in elkaar gedrukt, zodat wij de lettergrepen als aaneengesloten horen. In andere toeren is tussen de lettergrepen een zekere afstand of een kleine ruimte te horen. Tot slot zijn er ook de toeren waarbij de afstand tussen de lettergrepen heel duidelijk aanwezig is. En hier komen we dan bij de drie belangrijke hoofdgroepen:

Ononderbroken (continuos)

Afgezet (semi-discontinuos)

Onderbroken (discontinuos)

Cursus "Zang van de Spaanse Timbrado" – deel 5

Een prima vogel is het makkelijkst om te beoordelen. Zo’n vogel zingt zijn repertoire met een helder geluid en de toeren zijn goed herkenbaar. Een toer bestaat dan uit duidelijke lettergrepen en het ritme is onmiskenbaar: continue, semi-continue of onderbroken. Het lied wordt met enthousiasme en veel afwisseling gebracht. Vage of onzuivere tonen ontbreken, klanken die slecht in het gehoor liggen komen niet voor. Bij het horen van zo’n lied kunnen we zonder aarzeling de toeren herkennen en snel de juiste punten toekennen. Heel anders is het bij een vogel die toeren niet goed articuleert. Als de lettergrepen niet duidelijk gebracht worden of niet benadrukt, als een teveel aan medeklinkers gezongen wordt, als continue, semi-continue en onderbroken niet goed van elkaar te onderscheiden zijn, dan brengt een vogel een keurmeester van de wijs. Zo ‘n vogel is moeilijker om te beoordelen. Een dergelijke vogel zal dan ook uiteindelijk met lagere punten beoordeeld worden.

Bijna geen enkele vogel beheerst alle toeren even goed. De zang van de kanarie heeft beperkingen. Als de vogel een bepaalde toer bijna perfect brengt, dan gaat dat vrijwel altijd ten koste van een andere toer. Uit de standaard vormen we ons een ideaal beeld van helder metaal, zacht water, duidelijke holle toeren, mooie kloeken, langzaam gebrachte fluiten, uitbundige siertrillers en samengestelde toeren die allen met veel afwisseling gebracht worden. Idealen zijn als sterren: ze wijzen ons de weg maar ze blijven ongrijpbaar. De vogel die voldoet aan het ideaal is dan ook niet te vinden, omdat bepaalde toeren in feite tegengesteld aan elkaar zijn.

Het is de beginnende kweker aan te raden om naar de kwalitatief goede toeren in het lied te zoeken, de toeren die onmiskenbaar aanwezig zijn en in het juiste ritme gebracht worden. Vervolgens is het van belang om de vogels van deze goede lijn separaat te houden van vogels van andere zangrichtingen, zodat geen onduidelijke klanken of minder goede toeren van andere vogels overgenomen worden.

Met hetgeen beschreven is in voorgaande lessen, is het nog niet mogelijk om een Timbrado te beoordelen. De verschillende lettergrepen kunnen heel goed gearticuleerd worden, maar dat zegt nog niet alles over de kwaliteit van het lied. Wat onderscheidt nu het lied van de ene Timbrado van de andere, waarom worden wij nu juist door dat ene lied zo geraakt? Andere factoren dan de al eerder genoemde spelen eveneens een rol van betekenis:

In één lied kan een toer in verschillende vormen gepresenteerd worden. De toer wordt dan op verschillende manieren gezongen, afhankelijk van het ritme met méér of minder lettergrepen. Een toer kan stijgen, dalen en snelle wendingen vergroten de variatie in het lied. De wendingen, de variaties en de verschillende vormen van een toer worden met meer punten beoordeeld dan een vlakke toer die steeds op een zelfde wijze gebracht wordt.

Van essentieel belang is het dat het lied muzikaal aangenaam klinkt. Het lied van de Timbrado moet harmonieus zijn, waarbij de toeren elkaar bijna logisch opvolgen. Scherpe klanken mogen in het lied niet voorkomen. Dus geen metaalklanken die te luid gebracht worden en die pijn doen aan onze trommelvliezen. Samenvattend is het belangrijk dat de Timbrado goed articuleert en in de structuur van zijn toeren de juiste lettergrepen ten gehore brengt op een mooie, zuivere, en heldere manier.

Het moge duidelijk zijn dat de Timbrado een enorme variëteit aan toeren kan brengen en dat er ook verschillen kunnen bestaan in de voordracht van één bepaalde toer. Het is dan ook niet verwonderlijk dat geen Timbrado identiek zingt. De wijze waarop de vogels de toeren brengen is afhankelijk van de afstamming en afkomst van de vogel (zijn voorouders, bloedlijn, omgeving). Ook de door de kweker ingezette ontwikkeling van de zang is van belang. De kweker immers selecteert zijn vogels in een bepaalde zangrichting. Het is inmiddels bewezen dat er een directe relatie bestaat tussen de vorm van het zangorgaan (de siringe) en het type zang van de vogel.

In het algemeen onderscheiden we bij de Timbrado's twee zangrichtingen: de ‘droge zang’ en de ‘zang met water’. De droge zangrichting valt weer te onderscheiden in twee typen met eigen kenmerken. Ten eerste de metaaltonen, waarbij de heldere metaalklanken in het merendeel van de toeren overheersend aanwezig zijn en ten tweede de holle tonen, waarbij de toeren vooral hol klinken.

Sinds jaar en dag vormen de uitbundige metaalklanken de meest karakteristieke toeren van de Timbrado. De zangrichting met de droge metaalklanken is de richting die jarenlang overheersend aanwezig was op de tentoonstellingen. In deze zangrichting zijn prachtige gevarieerde voordrachten te horen, mits goed geselecteerd en van een heldere klank. Deze zangrichting met zijn metale rinkelende klank, in het Spaans "Timbre" genoemd, is in de geschiedenis bepalend geweest voor de naam van de Timbrado.

De holle zang heeft veel minder metaalklanken in de verschillende toeren. In deze zangrichting komen vooral toeren voor die hol klinken, alsof op een lege doos geklopt wordt.

Het is logisch dat in een goede en pure droge zang, zowel bij de metaalrichting als bij de holle richting, de waterklanken afwezig moeten zijn.

De zang met water manifesteert zich als de Timbrado gespecialiseerd is in de verschillende watertoeren. Het is echter niet de bedoeling dat de Timbrado deze watertoeren op een overheersende wijze brengt, zoals de Waterslager. De waterklanken kunnen het lied van de Timbrado verzachten, enkele toeren worden zoeter en andere toeren krijgen een zachte naspelende waterklank.

De twee genoemde zangrichtingen moeten we in de algemene zin beschouwen, want in de praktijk komen we ook hier weer allerlei variaties tegen. Op de tentoonstellingen treffen we tegenwoordig soms zelfs vogels met een wonderlijke ontwikkeling van de siringe (het zangorgaan). Deze vogels zijn dan in staat om in de ‘droge zang’ zowel metaal als holle klanken te brengen en in hetzelfde lied horen we ook waterklanken. Deze ontwikkeling hebben we te danken aan de inspanningen van de kwekers die na vele kruisingen en zorgvuldige selectie een dergelijk resultaat bereikt hebben. Persoonlijk heb ik een enkele maal vogels mogen keuren met een uitbundig repertoire dat voor ongeveer de helft bestond uit heldere metaalklanken in allerlei variaties en voor de andere helft uit excellente watertoeren. Zo’n lied is wonderschoon en onvoorstelbaar indrukwekkend.

Voor de correcte beoordeling van de Timbrado’s gebruiken we de keurlijst, gebaseerd op de erkende ‘standaard’. Dit referentiekader is zo breed dat alle toeren daarin tot hun recht komen, maar tevens zo specifiek dat de toeren in verschillende vormen naar waarde beoordeeld kunnen worden. De huidige standaard is officieel erkend door de Confederacion Ornitologica Mundial (COM) en omvat alle aspecten van het lied van de Timbrado. Deze standaard is door COM/Spanje in 1995 voorgesteld tijdens het COM congres te Udine (Italië). De standaard is het resultaat van jaren van inspanningen en het werk van het nationale college van keurmeesters (CNJ) van de Federacion Ornitologica Cultural Deportiva Espanola (FOCDE). Echter, de acceptatie van de nieuwe standaard was een pijnlijke zaak voor veel liefhebbers van de Timbrado, omdat daarmee automatisch de eerder in gebruik zijnde standaard als referentiekader verviel. Er valt wel het één en ander aan te merken op de overhaaste wijze waarop dit nieuwe referentiekader internationaal reglementair werd overgenomen. Het ware beter geweest voor de eenheid in de Timbradowereld als van tevoren meer tijd was genomen voor overleg en technische adviezen.

Bijna eindeloos zijn de mogelijke toeren die we kunnen horen bij verschillende Timbrado’s. Zeker als we denken aan de samenklanken, de samengestelde toeren en de siertrillers. Variaties in toeren, maar ook variaties binnen een toer, in ritme, afwisseling en in wendingen in het lied. Het is volstrekt logisch dat geen enkele vogel al deze toeren met een zelfde graad van perfectie kan brengen. De Timbrado is dan ook in de meeste gevallen gespecialiseerd in een bepaalde zangrichting. Alleen enkele zeer uitzonderlijke exemplaren zijn in staat verschillende zangrichtingen te combineren. Het gaat bij het lied van de Timbrado om de kwaliteit van de toeren, niet om de kwantiteit. Een vogel die een klein repertoire heeft maar daarbinnen kwalitatief goede toeren brengt is te prefereren boven een vogel met een groot repertoire maar met vage of onzuivere toeren.

De keurlijst biedt de mogelijkheid om de toeren op waarde te beoordelen. De toeren die van goede kwaliteit zijn moeten dan ook de hoge punten krijgen die ze waard zijn. Het doet er dan niet toe dat een enkele toer ontbreekt in het repertoire. In de eindclassificatie moet de vogel met een kwalitatief goed maar klein repertoire hoger eindigen dan de vogel die met kwalitatief slecht maar volledig repertoire. Een vogel die wel alle toeren zingt maar waarbij de toeren slecht, vaag of onzuiver zijn, wordt in de wandelgangen wel een "puntendief" genoemd. Immers, op elke toer worden wat punten gescoord maar de kwaliteit van de toeren ontbreekt.

Om technische redenen is het daarom onacceptabel dat een vogel die niet alle toeren zingt niet tot een eerste categorie vogel zou kunnen behoren, want dat zou dan betekenen dat de kwantiteit boven de kwaliteit gesteld zou worden. En dat mag nooit de bedoeling zijn.

De kennis die een rol speelt in het reglement van het Nationale College van Keurmeesters [CNJ-Spanje] is onmisbaar bij het beoordelen van het lied van de Timbrado. Daarom vervolgen we met een uitwerking van de basisbegrippen.

Het eerste dat we waarnemen als een vogel de lucht uitstoot vanuit zijn luchtzakken via de syrinx, is een serie geluiden die tezamen een melodie vormen. Zo creëert de Timbrado muziek. Want deze samenklanken dragen immers de drie karakteristieken van muziek in zich, namelijk: ritme, melodie en harmonie.

Als we aandachtig luisteren is het nu mogelijk om de fonetische betekenis van de zang te vatten, de klinkers, medeklinkers en lettergrepen die de verschillende muzikale stukken vormen, de verschillende toeren.

Echter, de woorden waarmee een lied belichaamd wordt en die de samenhang van de geluiden aanduidt, moeten we kennen om een beter begrip te krijgen van de toeren zoals in de standaard omschreven worden. Een breed algemeen zang inzicht, zal ons helpen op het moment dat we de zang van een vogel bespreken met derden.

Luisterend naar het lied van een kanarie horen we geluiden die in principe goed of slecht kunnen zijn. Afhankelijk van de muzikaliteit horen we een melodie of simpelweg een geluid. Het verschil is een ieder duidelijk, nu moeten we analyseren waaruit dat verschil bestaat.

Toegegeven, theoretisch is het niet zo eenvoudig is om dit verschil te verklaren. Wat voor de één geluid is, klinkt de ander als muziek in de oren en omgekeerd. Het fundamentele verschil tussen muziek en geluid is dat bij muziek tonen zijn vast te stellen en dat de vibraties een zekere regelmaat vertonen, terwijl bij geluid de vibraties onregelmatig zijn en we geen zuivere tonen horen.

Geluid is hetgeen wij waarnemen als in ons gehoororgaan vibraties tot stand komen, veroorzaakt door geluidsgolven die door de lucht verplaatst worden. De snelheid van het geluid hangt af van omstandigheden: in vacuüm wordt geluid niet verplaatst. Maar in de lucht bij 0^o C is de snelheid van het geluid 331m. per seconde. De snelheid van het geluid loopt op met 0,6 m per seconde bij een temperatuur stijging van 1^o C. In ons brein worden deze geluidsgolven vervolgens gekwalificeerd als geluid, als muziek of als ruis, afhankelijk van de snelheid en regelmaat van de vibraties en de intensiteit.

Geluid beoordelen wij op drie aspecten:

De toonhoogte maakt het onderscheid tussen diepe tonen en hoge tonen en bestaat uit een grote of lage snelheid van de vibraties. Een hoge frequentie van vibraties geeft hoge tonen, een lage frequentie van vibraties geeft lage tonen. Ons gehoor kan alleen frequenties ontvangen met vibraties tussen 20 en 20.000 per seconde. In de muziekwereld wordt over hele tonen en halve tonen gesproken. Bij de halve tonen wordt dan gerefereerd aan de muziekschaal tussen Mi en Fa en Si en Do.

Wij onderscheiden een sterk geluid of een zwak geluid, afhankelijk van de omvang van de geluidsgolven. Hoe omvangrijker, hoe intenser het geluid en viceversa. Wederom is ons gehoor hierbij beperkt, wij zijn niet in staat om geluidsgolven op te vangen die qua omvang onder een bepaald minimum komen. Dit minimum aantal komt overeen met de grens voor wat voor ons nog hoorbaar is. Als de omvang van de geluidsgolven echter enorm groot is, wordt een andere grens bereikt: het doet dan pijn aan je oren.

Ook moeten we een onderscheid maken tussen het orgaan dat de geluidsgolven ontvangt en de perceptie van de geluidsgolven. Of geluidsgolven ontvangen worden hangt dus af van de omvang van de geluidsgolven. De perceptie van de ontvangen geluidsgolven wordt mede bepaald door de gevoeligheid van ons gehoor, de intensiteit van de vibraties die de helderheid aan de toon geven en uiteraard ook van onze afstand hemelsbreed van de geluidsbron.

Ten slotte wordt hier nog het timbre genoemd, de klankkleur. Met de klankkleur horen wij onderscheid tussen verschillende instrumenten, ook al worden dezelfde tonen gespeeld. De klankkleur of het timbre van het lied heeft een relatie met de complexiteit van de vibraties, met de aanwezigheid van meerdere vibraties op hetzelfde moment.

Volgens het woordenboek van de Koninklijke Academie van de Spaanse Taal is muziek de kunst om geluiden te combineren in een tijdsperiode, op een wijze die een vreugde geeft om naar te luisteren. De drie essentiële elementen waaruit muziek bestaat zijn: ritme, melodie en harmonie.

Ervan uitgaande dat muziek is opgebouwd uit geluiden, is vast te stellen dat het ritme in muziek bepaald wordt door ordening en duur van de geluiden in de tijd. Het ritme wordt geboren uit het gegeven dat de menselijke geest altijd overal ordening in probeert te herkennen, of het nu een dans is, een gedicht of muziek. Het ritme bestond al toen onze voorouders nog in het stenen tijdperk leefden: het ritme bestond eerder dan muziek.

De relatie tussen muziek en ritme ontstond, door toevoeging van harmonie en melodie, dat wil zeggen, het ritme is vooraf gegaan aan de melodie en ook aan de harmonie als vrucht van een logische evolutie. Overigens moeten we ritme niet verwarren met de maat, daar een ritme één of verschillende maatslagen kent. De maat is een eenheid die door de componist van een muziekstuk wordt vastgesteld zoals het hem past.

De maat is ontstaan om te voldoen aan een technische behoefte van de muzikanten om samen te kunnen spelen waarbij het ritme in een absolute regelmaat wordt ondergebracht.

Dit is het aspect van de muziek dat de eenheid vormt van verschillende met elkaar samenhangende geluiden, dat wil zeggen, dat de melodie het verbindend element is tussen de geluiden van verschillende sterkte, toonhoogte en duur die samen muziek vormen.

Dit laatste aspect van muziek bestaat uit de combinatie van gelijke of verschillende geluiden, in akkoorden. Het verschil tussen harmonie en melodie is fundamenteel: bij melodie gaat het om elkaar opvolgende tonen, bij harmonie gaat het om tonen die gelijktijdig klinken. Het moge duidelijk zijn dat de Timbrado een melodie zingt, terwijl de vogels in stamverband een harmonie brengen.

In voorgaande paragrafen is over zang gesproken. We kunnen eenvoudigweg zeggen dat zang bestaat uit het voortbrengen van een serie in elkaar vloeiende geluiden.

Hiermee wordt de overgang tussen halve noten bedoeld, in de melodie geëffectueerd met tijdelijke verhogingen of verlagingen (kruisen en mollen) en in de harmonie met overgangs akkoorden.

Onder de muziekkleur verstaan we de verschillende graden van intensiteit van een toon en die over het algemeen in woorden aangeduid wordt. Het is in de muziekwereld normaal hiervoor Italiaanse woorden te gebruiken, zoals bijvoorbeeld: "piannissimo", "fortissimo" en ook woorden die de expressie aangeven, zoals bijvoorbeeld "crescendo", etc.

Als we een geluid horen, besef dan dat hetgeen we horen een samenstelling van geluiden is. De toon die we horen is de basistoon, de toon die de andere tonen domineert. Maar tegelijkertijd produceert de vogel een groot aantal andere geluiden, van een zachtere klank die perfect samensmelten met de dominante klank. Deze andere geluiden maken de zang harmonieus. Ze geven de schoonheid aan het lied en maken het lied interessant om naar te luisteren. De vogel die in staat is om zijn tonen harmonieus te zingen is een vogel met goede capaciteiten. Tevens is het zo dat het menselijk gehoor dat in staat is deze tonen juist te horen, een muzikaal gehoor is.

Met de behandeling van deze basisbegrippen kunnen we nu de stap maken naar de toeren van de Timbrado.

In het zangschema van de Timbrado worden de toeren weergegeven. De basistoeren die de spil van het lied vormen en de complementaire toeren. Samen vormen zij een harmonieus geheel van briljante tonen en vrolijke, snel afwisselende klanken. De basistoeren en de complementaire toeren bepalen samen de eigen stijl van onze Timbrado. Zowel de basistoeren als de complementaire toeren dragen bij aan het lied, in welke mate hangt uiteraard af van de kwaliteit waarmee ze gebracht worden.

Als we de toeren vergelijken naar de waardering in punten die te behalen zijn per toer, dan zijn de belangrijkste toeren de siertoeren: de Floreos (Siertrillers), de Floreos Lentos (Diepe Fluiten) en de Conjuntas (Samengestelde toeren). Aan deze toeren zullen we hier dan ook bijzondere aandacht geven, met technisch commentaar en zelfs een beetje historie en vergelijk met andere toeren.

De klanken, variaties of toeren die in het zangschema van de Timbrado tot de siertoeren behoren, zijn van superieure kwaliteit als ze aan de volgende karakteristieken voldoen:

Vanaf het begin van de studie van de Timbradozang is speciale aandacht gegeven aan deze siertoeren. De schoonheid van de voordracht, de complexiteit, de variëteit in fonetische weergave, en de enorme afwisseling die deze toeren aan het repertoire geven, vormen uiteraard de basis van de speciale belangstelling voor deze drie toeren.

Deze toeren vormen het element in het lied dat karakteristiek is voor dat lied, geven personaliteit en karakter aan het lied met haar schoonheid en gevarieerdheid. Met elk van deze toeren kan het maximum van 9 punten behaald worden, in het totale zangschema is dat 27 punten per toer. De siertrillers en diepe fluiten worden gebracht tussen de verschillende andere toeren van het repertoire en ze zijn ontelbaar en veelsoortig.

Voorbeelden:

pi,pi,…. tu,tu,.. tui, tui,… tou, tou,… lou,lou… tuli,tuli… tolu, tolu… chau,chau,.. diau,diau…. piau,piau… liu,liu…. tiu,tiu… didlioo,didlioo, … didel,didel… duti,duti,… tschui, tschui,.. csilip,csilip,…. Et cetera

Nog niet zolang geleden is in Timbrado-wereld een tendens ontstaan, die gelukkig niet zoveel bijval heeft gekregen, als ware er twee zangstijlen, of zangrichtingen binnen de zang van de Timbrado. De Timbrado Floreado, de Timbrado met siertoeren en de Timbrado Clasico, de klassieke Timbrado. Hier moeten we ons van distantiëren, en dat heeft het Nationale College van Keurmeesters van de FOCDE ook gedaan. Men zegt dat de Timbrado Floreado de vogel is die zich gespecialiseerd heeft in de siertoeren, dat het de vogel is die de siertoeren brengt en dat andere toeren van ondergeschikt belang zijn. Echter, we moeten niet vergeten dat de siertoeren in het Zangschema genoemd zijn als superieure toeren, met het maximale aantal punten van 9 (in totaal dus 27) per toer. Het spreekt daarom vanzelf dat elke Timbrado, van welke zangrichting dan ook, of de vogel nu een droge klank heeft (metaal of hol) of waterklanken heeft, zich ontwikkeld in de drie siertoeren. Het is dus te concluderen dat alle Timbrado’s deze toeren dienen te ontwikkelen en dat de vogel die de meeste of de mooiste siertrillers, diepe fluiten en samengestelde toeren brengt, hoog in de punten zal eindigen. Mits deze toeren uiteraard op de juiste wijze zuiver en helder gebracht worden en voldoen aan het kenmerk dat ze schoonheid aan het lied geven.

Maar het moet duidelijk zijn dat zowel de Floreos – de siertrillers - in het halfonderbroken ritme, evenals de Floreos Lentos – de diepe fluiten- in het onderbroken ritme, deel uitmaken van het gehele zangschema. Daarom is het voor ons onacceptabel om een Timbrado Floreado (een timbrado gespecialiseerd in de siertoeren) te accepteren als een zangrichting.

Het is voorgekomen dat tijdens een concours voorgesteld is om dit verschil tussen de Timbrado Floreado en de Klassieke timbrado te benadrukken en tot uiting te laten komen in de wijze van beoordeling. Het is logisch dat de keurmeesters dit niet erkend hebben, zij beschikken immers over de goede criteria en autoriteit. Het nationaal college van Keurmeesters van de FOCDE heeft direct richtlijnen gegeven om dit soort misvattingen in de toekomst te voorkomen.

Als we het hebben over de zogenaamde Klassieke Timbrado, dan hebben we het over een abstracte definitie die niet gebaseerd is op technische karakteristieken en die geen enkele uitspraak doet over de wijze waarop de Timbrado zou zingen. Er zijn kwekers die niet inzien dat de Timbrado geëvolueerd is en dat door die jaren van selectie de huidige vogel is ontstaan die in staat is om meer, andere en betere toeren te brengen dan in het verleden. Het zijn deze kwekers die met de Klassieke Timbrado refereren aan een vogel die vandaag de dag bijna niet meer voorkomt in Spanje. Zij hebben het dan over de vogel met een sterk overheersende metaal klank, met rollende variaties op e, o en u die te hoog zijn van toon en te hard gebracht worden (vaak te scherp en te krassend), met castagnetten die soms lijken na te dreunen, en met Floreos Lentos (diepe fluiten) die enkel bestaan uit CHAUS en PIAUS, te hoog van toon en te scherp, vogels die nimmer de zachte klanken van water bezitten. Zij vergeten dan of ze beseffen niet dat in de eerste beschrijvingen van de Timbrado, de historische kanaries van Vich, de watertoeren al genoemd worden.

Al sedert jaren en zo ook vandaag de dag, verwerpen vele liefhebbers van de Timbrado de PIAU en CHAU, en willen ze deze klanken niet horen in het repertoire van de Timbrado. Kwekers zijn er door zorgvuldige selectie in geslaagd om deze toeren uit het lied weg te laten en te vervangen door andere Floreos Lentos (diepe fluiten). Het is een kwestie van smaak, waarover niet valt te twisten. Van de CHAUS en PIAUS is het vanzelfsprekend dat de te harde klanken en te scherpe klanken uit het repertoire verwijderd moeten worden, omdat ze de melodie van het lied niet ten goede komen en pijn doen aan ons gehoor. Echter, de CHAUS en PIAUS moeten behouden blijven, als ze in zachte klank gebracht worden, gefloten, zoet, met goede uitspraak en niet vaker dan 2 of 3 maal gerepeteerd in een toer. In zo’n vorm komen deze toeren het lied absoluut ten goede. Maar als ze vaker gerepeteerd worden, dan doet de toer afbreuk aan het geheel.

Het is vandaag de dag niet langer geaccepteerd als zou een goede Timbrado, om voor raszuiver door te gaan of van goede komaf te zijn, erg luid moeten zingen, met zijn snavel wijd open en als zou hij perse CHAU en PIAU moeten brengen, ondanks dat de klanken van het lied ons plagen met scherpe tonen.

De praktijk laat zien dat tegenwoordig op verschillende plaatsen in Spanje Timbrado’s gekweekt worden met een mooie en gevarieerde zang, waarbij de ongewenste vormen van siertrillers en diepe fluiten niet langer voorkomen in het lied.

Vaak heb ik genoten van de Timbrado’s die ik mocht beoordelen, die prachtige en gevarieerde Siertoeren zongen, in verschillende klinkers en met verschillende combinaties van klinkers en medeklinkers, terwijl ook de andere toeren van het zangschema voorgedragen werden. En ook die andere toeren waren van hoogwaardige kwaliteit en vormden een samenspel in harmonie en variatie, voorgedragen in aangename melodieuze tonen en zonder harde klanken, scherpe en krassende geluiden die, zoals al eerder betoogd, afbreuk doen aan de muzikaliteit van het lied.

Technisch gesproken volgen alle siertoeren een zelfde concept, echter met één belangrijk verschil: en dat is het ritme van de toer. Het ritme kan langzaam en onderbroken zijn, zoals wanneer de laatste lettergreep uitgerekt wordt. Of het ritme kan snel en halfonderbroken zijn. De naamgeving van de toeren spreekt in het Spaans al voor zich: "Floreos" en "Floreos lentos" ( – letterlijk vertaald "versieringen" en "langzame versieringen"). De siertoeren vormen de basistoeren van een excellent lied.

Notabene: In het Nederlandse zangschema van de Spaanse Timbrado worden ‘Floreos’ vertaald met ‘Siertrillers’ en ‘Floreos Lentos’ met ‘Diepe Fluiten’. Bij het vertalen van namen van toeren botsen we mijns inziens met een groot nadeel van vertalen. Het is nu eenmaal zo dat elk woord emoties en associaties in zich draagt. Zo stellen wij ons bij het woord ‘Siertrillers’ bewust of onbewust al een bepaalde toer voor, evenals bij ‘Diepe Fluit’. Een vertaling van een naam van een toer zal daardoor per definitie verwarring geven; het zet ons op een verkeerd been. In deze tekst heb ik er bewust voor gekozen om tevens te spreken over "versieringen" en "langzame versieringen", wat naar mijn idee een betere vertaling is van de originele benaming voor de toer. Misschien zou het goed zijn om de benaming van toeren helemaal niet te vertalen. Zo is er bijvoorbeeld in Amerika voor gekozen om in het daar gebruikte zangschema van de Timbrado de originele Spaanse benaming voor de toeren te gebruiken, met ter verduidelijking een omschrijving van de klank.

Bij deze toeren is de onderbreking tussen de zich afwisselende lettergrepen duidelijk te horen, de lettergrepen worden sterk aangezet en zijn in dit onderbroken of halfonderbroken ritme goed van elkaar te onderscheiden. De siertoeren vormen de toeren die de klanken van de Nachtegaal evenaren en soms zelfs overtreffen in schoonheid. Het zijn de prachtige muzikale Floreos (versieringen, ned.: Siertrillers) die de Timbrado door zijn lied weet te vlechten en op de juiste plaatsen neerzet. En het zijn de Floreos Lentos (langzame versieringen, ned.: Diepe Fluiten) waarin we kwaliteit en perfectie zoeken, dat wil zeggen die klanken die lang en zuiver aangehouden worden, waarbij het lijkt alsof de vogel zich ontspant, de lettergrepen perfect naast elkaar zettend, zuiver, zoet en lang aangehouden.

De siertoeren zijn meervoudige toeren op basis van fonetische structuur en grammaticale opbouw: het hele alfabet kan in deze toeren voorkomen. De siertoeren zijn die toeren waarbij alle kwekers perfectie ervan in het lied van de Timbrado zouden moeten nastreven. Het zijn de toeren die zowel de leek als de keurmeester ontroeren.

Floreos Lentos

Ontelbaar zijn de Floreos Lentos (de diepe fluiten) die de Timbrado’s kunnen brengen, maar enkele voorbeelden geven we:

Tu-ii-Tu’líiiii-Tu-líii-Kí-óo-Ki-óoo-Wo-úu-Wo-úuuu-To-u-Toúuuu

To-lúu-Toluúuuu-Blu-óoo-Doúu-Doúuuu-Tiee-Tieeee-Chia-úu-Chia-úuu

Pia-úu-Pia-úuu Tuliii-Cha-úu-Chaúuu-Blióoo-Blióoooo

Deze langzame siertoeren (Diepe Fluiten) kunnen gebracht worden in metaal, hol of in waterklanken, corresponderend met de zanglijn waarin de vogels gekweekt zijn. De meeste waarde kennen we toe aan de toeren waarbij de klinker of de klinkers aan het einde worden aangehouden en vervolgens vloeiend overgaan in een andere klinker.

Bij beide siertoeren, zowel bij de Floreos (Versieringen - Siertrillers) als bij de Floreos lentos (Langzame versieringen - Diepe Fluiten), beweegt de vogel de snavel open en dicht.

Binnen het geheel van de "langzame versieringen" - de diepe fluiten - is er al sedert jaren een discussie gaande omtrent de tonen CHAU en PIAU. Eigenlijk al vanaf dat D. Juan Bautista Xamarro in zijn in 1604 gepubliceerde werk "Conocimiento de las diez aves menores de jaula, su canto, enfermedad, cura y cria" , zijn mening gaf over de zang van de kanarie.

Hij stelt in het hoofdstuk dat aan de kanarie gewijd is, genaamd "Over de natuur en eigenschappen van de kanarie": veel klanken zijn gelijk de Nachtegaal en veel gelijkend op de Kneu en als de kanarie niet twee fouten had, namelijk in de eerste plaats dat hij "sjirpt" en in de tweede plaats dat hij Chau-Chau schreeuwt, en als zijn fluiten net zo vol zouden klinken als die van de Kneu, dan was de kanarie zeker zo goed als de Kneu…."

Zo zien we dat al D. Juan Bautista Xamarro de "Chau" als een lelijke klank beschouwde. Later gaat hij door met het vergelijk van de Kanarie met de Kneu en de Nachtegaal. Hij stelt dat het lied van de kanarie uit lange tonen moet bestaan en dat het lied zonder pauzes gezongen moet worden in afwisselende toonhoogten. Tevens schrijft hij dat als de Kanarie in staat zou zijn om een zelfde toonhoogte te bereiken als de Nachtegaal, de Kanarie als kooivogel in populariteit zou winnen, omdat de Kanarie immers het hele jaar zingt, terwijl de Nachtegaal hooguit drie maanden per jaar zingt.

In les 8 is het al genoemd: men is het er niet over eens of de CHAU en PIAU of CHIAU nu positief bijdragen aan het lied of niet. Tegenwoordig worden Timbrado’s gekweekt waarbij de tonen PIAU en CHAU niet meer voorkomen in het lied. Het lijkt erop dat vandaag de dag zelfs meer Timbrado’s gekweekt worden die geen PIAU of CHAU in hun repertoire hebben, dan Timbrado’s die deze klank wel ten gehore brengen, waarbij de PIAU of CHAU uiteraard vervangen is door andere langzame siertoeren. Een vergaande perfectie wordt daarbij nagestreefd, uitgaande van één van de zangrichtingen metaal, hol of water kweekt men doelgericht op die langzame tonen die zuiver en zoet gebracht worden. Maar let wel, de tonen van de Timbrado, zowel gezongen in metaal, hol of water, zullen zich altijd in helderheid van andere zangkanarierassen moeten blijven onderscheiden (in vergelijk met de Waterslager en de Harzer).

De kwekers die nog wel de tonen PIAU en CHAU in hun Timbradozang willen handhaven, selecteren die vogels die de toon in pure vorm brengen, in een onderbroken ritme, fluitend en zacht. In deze vorm kan het één van de mooiste langzame siertoeren zijn die een Timbrado kan zingen. Majestueus voorgedragen en net als bij de Floreos (de siertrillers), niet vaker dan drie keer achter elkaar klinkend. Zoals in les 8 ook al genoemd, als dit effect eenmaal bereikt zou worden dan zal de discussie omtrent PIAU en CHIAU verstommen en zal de slechte reputatie van deze toer verdwijnen. Diegenen die dus vogels in hun kweek gebruiken die deze toer hebben dienen de vogels niet radicaal te verwijderen: de uitdaging is om goed te selecteren en te kweken met de vogels die de toer in de juiste vorm brengen. Vanzelfsprekend dienen die vogels uit de kweek geëlimineerd te worden die scherpe klanken voortbrengen of klanken die irritant in het gehoor klinken.

Het resultaat van het elimineren van CHAU en PIAU kan zijn dat de vogel een kleiner repertoire ontwikkelt. Dat is echter zeker niet de bedoeling, daarom is het erg belangrijk om bij selectie voor de kweek te letten op de ontwikkeling van de overige langzame siertoeren. In de laatste jaren dat ik als keurmeester actief ben geweest, kan ik zeggen dat 70 tot 80% van de Timbrado’s die ik gekeurd heb geen CHAU of PIAU brengen, getuige van het feit dat de kwekers de juiste selecties hebben gemaakt om het beoogde doel te bereiken.

Ter illustratie volgt hier de mening van D. Alejandro Garrido (Keurmeester uit Madrid van de ACE ), zoals gepubliceerd in het jaar 1960, in het tijdschrift Pajaros - no 12:

"Een grote meerderheid heeft geen waardering voor de toer CHAU CHAU, zij zouden het prefereren als deze toer niet voorkomt onder hun kanaries, omdat ze het als een lelijke toer beschouwen die afbreuk doet aan het lied. Het enige echter dat we moeten eisen is, dat deze toer met een zachte klank, langzaam en niet te lang achter elkaar gebracht moet worden. Elke CHAU CHAU die meer dan vijf maal achter elkaar klinkt, moet gesanctioneerd worden. Hetzelfde geldt overigens voor de PIAU PIAU. Langzame toeren (Floreos Lentos/ Diepe Fluiten), hoofdtoer van de Timbrado. De kanarie waarbij de syrinx een groot spectrum van langzame siertoeren en siertrillers beheerst, is de toekomstige kampioen. Het is hier waar de overeenkomst met de Nachtegaal te voorschijn komt. Om deze groep toeren zo goed mogelijk ten gehore te brengen, moet de Timbrado een sonore klank hebben, zuiver van toon, aangenaam en makkelijk in het gehoor liggend. In de opbouw van deze toeren kunnen een medeklinker en twee klinkers voorkomen: Tui, Tuí, of ook twee medeklinkers en twee klinkers: Clu-i Clu-i. Natuurlijk moeten we altijd die toeren prefereren waarin de medeklinkers en klinkers met zachtheid gebracht worden, boven de toeren waarin de "R" overheersend aanwezig is. Immers de praktijk heeft ons geleerd dat in het laatste geval de toer hard en lelijk klinkt, wat ook van toepassing is op de Kloeken. De langzame tonen worden over het algemeen gebracht aan het begin of aan het einde van een lied, en we moeten ze beluisteren als een korte passage die de vloeiende overgang vormt van de ene toer naar de andere toer. Echter, de vogel mag de langzame toeren ook weer niet te lang aanhouden, want het zijn al tonen die langzamer klinken dan welke toer in het lied dan ook. Met deze langzame tonen is de ware Timbrado of de Canario del Pais te identificeren, want er is geen enkele andere vogel die een geschikte syrins heeft waarmee de langzame tonen zo zuiver en helder gezongen kunnen worden (behalve als misschien de Nachtegaal). Wat werkelijk jammer is, is dat de Timbrado’s geen gevarieerd repertoire van langzame tonen beheersen. Bijna alle vogels beheersen één, twee of hooguit drie variaties van de langzame tonen. De kwekers moeten het als een uitdaging zien om meer variëteit binnen de toeren te brengen. Kunnen we ons voorstellen, een Timbrado met zes, zeven of acht verschillende langzame tonen? Het is zeer goed voorstelbaar, dat dit ras dan nog veel populairder zou worden dan het nu al is. Er bestaan nog steeds mensen die de zang van de Timbrado niet aangenaam vinden klinken en ik ben ervan overtuigd dat het lied aangenamer klinkt indien meer langzame tonen door het lied gevlochten worden. Het moge duidelijk zijn: een Timbrado is niet perfect, niet eens goed te noemen, als in zijn repertoire geen langzame tonen voorkomen. Dit moet een ieder in z’n geheugen griffen. Op elk concours heeft de Timbrado een pré als hij over de langzame tonen beschikt. We moeten ons bekommeren om de langzame tonen en om de kloeken, dan zal dit zangras triomferen."

Toen het zangschema van de Spaanse Timbrado gepresenteerd werd aan de Confederacion Ornitologica Mundial (COM), samen met het reglement hoe deze zangkanarie te beoordelen, bespraken de Spaanse keurmeesters van tevoren dat de scherpe klanken CHAU en PIAU ongewenst waren, klanken die ook internationaal beschouwd werden als ruwe klanken van een primitieve vogel die niet gecultiveerd is, in andere landen ook "CHOPPER" genoemd. Daarom werden deze klanken al direct bij de presentatie van het zangschema ondergebracht bij de "langzame versieringen" de Floreos Lentos, zo met de benaming het karakter van de klank aanduidend. Die keuze van toen heeft het gewenste effect gehad, na zovele jaren van selectie, kweek en evolutie van de Timbrado, bemerken we nu dat de Timbrado een aangename zang heeft ontwikkeld, meer melodieus en meer muzikaal, binnen de karakteristieken van het ras. Het zou uiteraard een stap terug in de ontwikkeling van de Timbrado zijn om te kweken met vogels die de PIAU en CHAU ten gehore brengen in een scherpe, schreeuwende en ruwe vorm. Deze redenering moet op de concoursen zijn weerspiegeling vinden in de wijze waarop de vogels beoordeeld worden.

Ter illustratie een gelegenheid waarin ik de eer had als keurmeester op te mogen treden met twee meesters, Alejandro Garrido en Esteban Crespo, het was bij de vogelvereniging "La Concordia". We keurden alledrie dezelfde vogels gelijktijdig en aan het eind van de beoordeling namen we het gemiddelde uit de drie beoordelingen, zoals dat theoretische eigenlijk bij alle concoursen hoort te gebeuren, maar helaas om allerlei praktische redenen meestal niet haalbaar is. Uiterst rechts zat Crespo, Garrido in het midden en ik aan de linkerkant. Het concours verliep normaal, zonder dat de beoordeling van de vogels ons voor verassingen of problemen stelde, niets speciaals in een repertoire van goede kwaliteit. Totdat een stam voor ons neer gezet werd, die onvermoeibaar doorzong en een grote indruk op ons maakte door zijn formidabele zang. Deze stijl had ik nog nooit gehoord. De Siertoeren waren in overvloed aanwezig, zowel de halfonderbroken toeren als de langzame toeren, erg goed en erg gevarieerd. Bijzonder heldere Kloeken, Samengestelde toeren en Watertoeren, alles met een enorm gemak gezongen. Ik herinner me nog goed het enthousiasme van Garrido, die met luide stem zei:"Dit is de ware zang die we moeten nastreven in de Timbrado", waarna meer woorden van gelijke strekking volgden. Deze magnifieke vogels werden op het concours gepresenteerd door een goede vriend van me, die tegenwoordig Keurmeester FOCDE is, Angel Reca Comillas.

Cursus "Zang van de Spaanse Timbrado" – deel 10